فوتوئېلېكتروخىمىيىلىك ئوكسىدلىنىش

بۇلغانمىلارنى پارچىلاشنىڭ فوتوخىمىيىلىك ئوكسىدلىنىش ئۇسۇللىرى كاتالىزاتورلۇق ۋە كاتالىزاتورلۇق بولمىغان فوتوخىمىيىلىك ئوكسىدلىنىش جەريانلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. ئالدىنقىسى كۆپىنچە ئوكسىگېن ۋە ۋودورود پېروكسىدنى ئوكسىدلىغۇچى سۈپىتىدە ئىشلىتىدۇ ھەمدە بۇلغانمىلارنىڭ ئوكسىدلىنىشى ۋە پارچىلىنىشىنى باشلاش ئۈچۈن ئۇلترابىنەفشە نۇرىغا تايىنىدۇ. كېيىنكىسى، فوتوكاتالىزاتورلۇق ئوكسىدلىنىش دەپ ئاتىلىدۇ، ئادەتتە بىر خىل ۋە ھەر خىل كاتالىزاتورلۇق دەپ تۈرگە ئايرىلىدۇ.

ھەر خىل فوتوكاتالىزاتور پارچىلىنىش جەريانىدا، بەلگىلىك مىقداردا فوتوسېنزور يېرىم ئۆتكۈزگۈچ ماتېرىيال بۇلغانغان سىستېمىغا كىرگۈزۈلىدۇ، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا بەلگىلىك مىقداردا نۇر رادىئاتسىيەسى بىلەن بىرلىشىدۇ. بۇنىڭ نەتىجىسىدە نۇرغا سەزگۈر يېرىم ئۆتكۈزگۈچ يۈزىدە «ئېلېكترون تۆشۈك» جۈپلىرى نۇر تەسىرى ئاستىدا قوزغىلىدۇ. ئېرىگەن ئوكسىگېن، سۇ مولېكۇلاسى ۋە يېرىم ئۆتكۈزگۈچكە سۈمۈرۈلگەن باشقا ماددىلار بۇ «ئېلېكترون تۆشۈك» جۈپلىرى بىلەن ئۆز-ئارا تەسىر كۆرسىتىپ، ئارتۇقچە ئېنېرگىيەنى ساقلايدۇ. بۇ يېرىم ئۆتكۈزگۈچ زەررىچىلىرىنىڭ تېرمودىنامىكىلىق رېئاكسىيە توسالغۇلىرىنى يېڭىپ، ھەر خىل كاتالىزاتورلۇق رېئاكسىيەلەردە كاتالىزاتور رولىنى ئويناپ، •HO2 قاتارلىق يۇقىرى ئوكسىدلىنىش رادىكاللىرىنى ھاسىل قىلىشىغا شارائىت ھازىرلايدۇ. ئاندىن بۇ رادىكاللار گىدروكسىل قوشۇش، ئالماشتۇرۇش ۋە ئېلېكترون يۆتكەش قاتارلىق جەريانلار ئارقىلىق بۇلغانمىلارنىڭ پارچىلىنىشىنى ئىلگىرى سۈرىدۇ.

فوتوخىمىيىلىك ئوكسىدلىنىش ئۇسۇللىرى فوتوسېنزىتلاشتۇرۇلغان ئوكسىدلىنىش، فوتو قوزغىتىلغان ئوكسىدلىنىش ۋە فوتوكاتالىزاتورلۇق ئوكسىدلىنىشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. فوتوخىمىيىلىك ئوكسىدلىنىش خىمىيىلىك ئوكسىدلىنىش ۋە رادىئاتسىيەنى بىرلەشتۈرۈپ، يەككە خىمىيىلىك ئوكسىدلىنىش ياكى رادىئاتسىيەلىك بىر تەرەپ قىلىشقا سېلىشتۇرغاندا ئوكسىدلىنىش رېئاكسىيەسىنىڭ سۈرئىتى ۋە ئوكسىدلىنىش ئىقتىدارىنى ئاشۇرىدۇ. ئۇلترابىنەفشە نۇر فوتوكاتالىزاتورلۇق ئوكسىدلىنىشتا رادىئاتسىيە مەنبەسى سۈپىتىدە ئادەتتە ئىشلىتىلىدۇ.

بۇنىڭدىن باشقا، سۇغا بەلگىلەنگەن مىقداردا ئوكسىدلىنىشقا قارشى ماددىلار، مەسىلەن، ۋودورود پېروكسىد، ئوزون ياكى بەزى كاتالىزاتورلار كىرگۈزۈلۈشى كېرەك. بۇ ئۇسۇل پارچىلىنىشى تەس ۋە زەھەرلىك بولغان بوياق قاتارلىق كىچىك ئورگانىك مولېكۇلالارنى چىقىرىۋېتىشتە ئىنتايىن ئۈنۈملۈك. فوتوخىمىيىلىك ئوكسىدلىنىش رېئاكسىيەسى سۇدا نۇرغۇن يۇقىرى ئاكتىپلىق رادىكاللارنى پەيدا قىلىدۇ، بۇ رادىكاللار ئورگانىك بىرىكمىلەرنىڭ قۇرۇلمىسىنى ئاسانلا بۇزىدۇ.